જાપાનની બહુરાષ્ટ્રીય કંપની કુબોટાએ ‘વિશ્વનું પ્રથમ’ હાઇડ્રોજન ફ્યુઅલ સેલ ટ્રેક્ટર રજૂ કર્યું છે, જેમાં સ્વ-ચાલન (ડ્રાઇવરલેસ) કાર્યક્ષમતા છે. આ મશીન ઓસાકા, જાપાનમાં યોજાયેલા વર્લ્ડ એક્સપો 2025માં સોમવારે દર્શકો સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું.
આ ટ્રેક્ટર ગુરુવાર સુધી એક્સપોમાં પ્રદર્શનમાં રહેશે. કુબોટાએ આ ટ્રેક્ટર ડેકાર્બોનાઇઝેશનના પ્રયાસોને ટેકો આપવા અને શ્રમ કાર્યક્ષમતા વધારવા માટે રજૂ કર્યું છે, જે ખેતીમાં વૈશ્વિક પડકારો તરીકે જાણીતા છે.
આ ટ્રેક્ટર એઆઈ-આધારિત સ્વચાલિત ડ્રાઇવિંગ અને શૂન્ય-ઉત્સર્જન હાઇડ્રોજન શક્તિને જોડીને શ્રમની અછત અને ખેતીમાં ટકાઉપણાને સંબોધે છે.
સિસ્ટમનું વિશ્લેષણ
કુબોટાએ 100 હોર્સપાવરનું હાઇડ્રોજન-આધારિત ટ્રેક્ટર રજૂ કર્યું છે, જે ફ્યુઅલ સેલ સ્ટેક પર ચાલે છે અને ખેડૂતોને એક રિફ્યુઅલિંગ પછી લગભગ અડધો દિવસ સતત કામ કરવાની ક્ષમતા આપે છે. ખેતીમાં લાંબા કામના કલાકો અને વિશ્વસનીયતા માટે આ રનટાઇમ ખૂબ મહત્વનું છે.
આ ટ્રેક્ટરના પરિમાણોની વાત કરીએ તો, તે 4.4 મીટર (14.4 ફૂટ) લાંબું, 2.2 મીટર (7.22 ફૂટ) પહોળું અને 2.3 મીટર (7.5 ફૂટ) ઊંચું છે. તેમાં ડ્રાઇવરની સીટ નથી, પરંતુ તેને નેટવર્ક રેન્જમાં ગમે ત્યાંથી રિમોટલી નિયંત્રિત કરી શકાય છે.
કુબોટાનું હાઇડ્રોજન મોડેલ ઝડપી રિફ્યુઅલિંગ, ઉચ્ચ શક્તિ ઉત્પાદન અને શૂન્ય CO2 ઉત્સર્જન આપે છે. પ્રદર્શન ઉપરાંત, આ ટ્રેક્ટરમાં એઆઈ-આધારિત કેમેરા જેવી અદ્યતન ટેકનોલોજી છે, જે ખેતરમાં લોકો કે અવરોધોને શોધીને આપમેળે રોકાઈ જાય છે, જેથી સલામતી સુનિશ્ચિત થાય.
તે રિમોટ ઓપરેશનને પણ સપોર્ટ કરે છે, જે ઑફ-સાઇટ નિરીક્ષણ અને નિયંત્રણને સક્ષમ બનાવે છે. જાપાનનું ખેતી ક્ષેત્ર શ્રમિકોની અછત અને વૃદ્ધ વસ્તીનો સામનો કરી રહ્યું છે, અને કુબોટાનું આ નવું ટ્રેક્ટર એક સ્માર્ટ ઉકેલ આપે છે. તે કાર્યક્ષમ, પર્યાવરણને અનુકૂળ અને આધુનિક ટેકનોલોજીથી સજ્જ છે, જે ખેડૂતોને ઉત્પાદક રહેવામાં મદદ કરે છે.
ભૂતકાળથી પ્રેરિત
આ ડ્રાઇવરલેસ ટ્રેક્ટરનું નિર્માણ ગયા વર્ષે રજૂ કરાયેલા મેન્ડ ફ્યુઅલ સેલ-આધારિત ટ્રેક્ટરથી પ્રેરિત છે.
આ હાઇડ્રોજન-આધારિત ટ્રેક્ટર 60 હોર્સપાવર પ્રદાન કરતું હતું, જેમાં કેબની ઉપર ત્રણ ટાંકીઓ હતી, જે 10 મિનિટના ઝડપી રિફ્યુઅલ પછી ચાર કલાકનું શાંત અને ઓછા વાઇબ્રેશન સાથેનું કામ આપતું હતું. તે ટોયોટાની મિરાઈ જેવી ફ્યુઅલ સેલ ટેકનોલોજી સાથે ડિઝાઇન કરવામાં આવ્યું હતું અને ખેતીના કામો જેવા કે હળ ચલાવવામાં પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું.
હાઇડ્રોજન ફ્યુઅલ સેલ વિશે વધુ
હાઇડ્રોજન ફ્યુઅલ સેલ એ એક નોંધપાત્ર ઇજનેરી છે, જે હાઇડ્રોજન અને ઑક્સિજનને સીધું જોડીને વીજળી ઉત્પન્ન કરે છે, જેના ઉપ-ઉત્પાદનો ફક્ત પાણી અને ગરમી છે.
આ તેમને શૂન્ય ઉત્સર્જન સાથે સ્વચ્છ અને ટકાઉ ઊર્જા સ્ત્રોત બનાવે છે. તાજેતરની પ્રગતિઓએ ઉચ્ચ-ટકાઉપણું ધરાવતા પ્લેટિનમ ઉત્પ્રેરકો, પાતળી પટલો જે કાર્યક્ષમતા વધારે છે અને અદ્યતન બાયપોલર પ્લેટ્સ જે પ્રદર્શન સુધારે છે, તેની સાથે ટેકનોલોજીને આગળ ધપાવી છે.
આશાસ્પદ ભવિષ્ય
જાપાની કંપની આ નવા મોડેલનું ખેતરોમાં પરીક્ષણ કરવાની યોજના ધરાવે છે.
કંપનીનું કહેવું છે કે બેટરી-ઇલેક્ટ્રિક ટ્રેક્ટરથી વિપરીત, કુબોટાનું હાઇડ્રોજન મોડેલ ઉચ્ચ શક્તિ ઉત્પાદન અને લાંબો ઉપયોગ સમય આપે છે.
“અમે ટૂંક સમયમાં એક પ્રદર્શન પ્રયોગ હાથ ધરીશું અને વ્યવહારિક ઉપયોગ તરફ વિકાસ ચાલુ રાખીશું,” એમ કુબોટાના મુખ્ય વિકાસકર્તા ઇસામુ કાઝામાએ જણાવ્યું.
કુબોટાનું નવીનતમ અનાવરણ બતાવે છે કે હાઇડ્રોજન ફ્યુઅલ સેલ અને સ્વચાલિત સિસ્ટમો ખેતીને નવો આકાર આપવા માટે કેવી રીતે એકસાથે આવી શકે છે. જો ખેતરના પરીક્ષણોમાં સફળ રહે, તો આ ટ્રેક્ટર વૈશ્વિક સ્તરે ટકાઉ, ટેકનોલોજી-આધારિત ખેતીમાં એક નવો વળાંક લાવી શકે છે.
જાપાને મજૂરોની અછતને પહોંચી વળવા માટે વિશ્વનું પ્રથમ હાઇડ્રોજન સંચાલિત ડ્રાઇવરલેસ ટ્રેક્ટરનું અનાવરણ કર્યું.
By Kapil Patel (Bangalore)