ગુજરાતમાં નશાની નાગચૂડ: કાયદો કાગળ પર, કારભારીઓ નિષ્ક્રિય

નશાનો નવો નમૂનો

ગુજરાત, જ્યાં દારૂબંધીનો ઈતિહાસ ગૌરવશાળી ગણાય છે, ત્યાં આજે દારૂ, ગાંજો, અને મેફેડ્રોન જેવા નશીલા પદાર્થો ખુલ્લેઆમ મળે છે. અમદાવાદની ગલીઓથી લઈ ગામડાંના ખૂણા સુધી, યુવાનો સરળતાથી આ નશાના જાળમાં ફસાઈ રહ્યા છે. ચોંકાવનારી વાત એ છે કે મુખ્યમંત્રીના મતવિસ્તારમાં પણ સરકારી શાળાની બાજુમાં દારૂના અડ્ડા ખુલ્લેઆમ ચાલે છે. આવું કેમ? પોલીસની નજર નીચી કેમ રહે છે?

કાયદો કાગળ પર, કાર્યવાહી ખોખલી

ગૃહ વિભાગ દાવો કરે છે કે પ્રોહિબિશન એક્ટ અને NDPS એક્ટ હેઠળ કડક કાર્યવાહી થઈ રહી છે, પરંતુ હકીકત તેનાથી વિપરીત છે. અમદાવાદના જુહાપુરામાં સ્પેશિયલ ઓપરેશન્સ ગ્રૂપ (SOG)ની ઓફિસની સામે જ ₹3.42 લાખનું મેફેડ્રોન ઝડપાયું. સ્થાનિક પોલીસ સ્ટેશનથી થોડે દૂર નશાનો વેપાર ચાલે છે, ત્યારે સવાલ એ થાય છે કે આવી ઢીલી કામગીરી કેવી રીતે ચાલે? સ્ટેટ મોનિટરિંગ સેલ (SMC) દરોડા પાડે છે, પરંતુ સ્થાનિક પોલીસની નિષ્ક્રિયતા આ ધંધાને ખુલ્લું મેદાન આપે છે.

નશાના હોટસ્પોટ અને આંકડાની આંખો ખોલનારી હકીકત

અમદાવાદના દાણીલીમડા, શાહ આલમ, જુહાપુરા, અને વેજલપુર જેવા વિસ્તારો નશાના વેપારના કેન્દ્ર બન્યા છે. સિંધુ ભવન, રાજપથ રંગોલી રોડ, અને સાયન્સ સિટી જેવા પોશ વિસ્તારોમાં MDMA અને મેફેડ્રોન જેવા પાર્ટી ડ્રગ્સનું ચલણ વધ્યું છે. તાજેતરમાં IIM રોડ પર વિદ્યાર્થીઓ માટે ડ્રગ્સ લઈ જતા બે શખસ ઝડપાયા, જ્યારે દાણીલીમડામાં ₹23 લાખના નશીલા પદાર્થો પકડાયા.

2025ના પહેલા છ મહિનામાં પૂર્વ અમદાવાદના સરદારનગર, નરોડા, અને બાપુનગર જેવા વિસ્તારોમાંથી સૌથી વધુ દારૂ ઝડપાયો, જ્યાં નાના સિન્ડિકેટ ચાલે છે. પશ્ચિમમાં ગોતા, ઘાટલોડિયા, અને ચાંદખેડા જેવા વિસ્તારો દારૂના હોટસ્પોટ છે. ઇસનપુરની કરિયાણાની દુકાનમાંથી મેફેડ્રોન અને વડોદરા-અમદાવાદ એક્સપ્રેસ વે પર અડધો કિલો ડ્રગ્સ ઝડપાયું, જે આ ધંધાની વ્યાપકતા દર્શાવે છે.

ચાલાકીભરી યુક્તિઓ અને સંગઠિત ગુનાખોરી

બુટલેગરો દારૂ અને ડ્રગ્સની હેરાફેરી માટે નવી નવી યુક્તિઓ અપનાવે છે. પાણીની ટાંકી, શાકભાજીની ટ્રક, અને ઓઈલ ટેન્કરમાં દારૂ ઘૂસાડવામાં આવે છે. ઘણીવાર વૃદ્ધો, મહિલાઓ, કે બાળકોનો અજાણતા વાહક તરીકે ઉપયોગ થાય છે, જેથી પોલીસને શંકા ન જાય. આ ગેરકાયદે વેપારનું ટર્નઓવર હજારો કરોડમાં છે, જે તેની સંગઠિત પ્રકૃતિ દર્શાવે છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ₹16 હજાર કરોડનું 87,607 કિલો ડ્રગ્સ ઝડપાયું, પરંતુ પકડાયેલો જથ્થો માત્ર ‘આઈસબર્ગની ટોચ’ છે.

યુવાનોનું ભવિષ્ય જોખમમાં

ગુજરાતના યુવાનો દેખાદેખીમાં નશાના રવાડે ચઢી રહ્યા છે. શહેરોમાં PG અને સોસાયટીઓના કડક નિયમો યુવાનોને ખુલ્લા વેપાર તરફ દોરે છે. ઘાટલોડિયામાં સરકારી શાળા પાસે દારૂનો અડ્ડો ચાલતો હોવાનો ઘટસ્ફોટ એક ઉદાહરણ છે. બિનસત્તાવાર આંકડા કહે છે કે રાજ્યમાં એક લાખ જેટલા ડીલરો અને પેડલરો સક્રિય છે, પરંતુ પાંચ વર્ષમાં માંડ 2600 પેડલર્સ પકડાયા.

શું છે ઉપાય?

જ્યાં સુધી સ્થાનિક પોલીસની નિષ્ક્રિયતા દૂર નહીં થાય અને કાયદાનો કડક અમલ નહીં થાય, ત્યાં સુધી આ નશાની નાગચૂડને ડામવી મુશ્કેલ છે. સરકારે સ્થાનિક સ્તરે સક્રિય દેખરેખ, ગુપ્તચર માહિતીનો ઉપયોગ, અને યુવાનોમાં જાગૃતિ લાવવા પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. નહીં તો, ગુજરાતનું ભવિષ્ય આ નશાના નેટવર્કમાં ફસાઈ જશે.